ილია ჭავჭავაძის შესახებ
ილია ჭავჭავაძე იყო არა მხოლოდ მწერალი, არამედ ერის აღმზრდელი და სულიერი მამა. მან შექმნა ახალი ქართული ცნობიერება, რომელიც დღემდე ქართველი ერის სულიერ საძირკველს წარმოადგენს.
მისი შემოქმედება მოიცავს პოეზიას, პროზას, პუბლიცისტიკას და თარგმანებს. ილია იყო პირველი, ვინც ქართულ ლიტერატურაში შემოიტანა ეროვნული მოტივები და მოახდინა ქართული სამყაროს ლიტერატურული ასახვა. შეიმეცნეთ მეტი...
ქართველი მწერლები ილიას შესახებ
იაკობ გოგებაშვილი
იაკობი ილიას არა მხოლოდ მეგობრად, არამედ ეროვნული აღმზრდელის სახით აღიქვამდა. მისი აზრით, ილია იყო ადამიანი, რომელმაც სიტყვითა და საქმით შექმნა ახალი ქართული ცნობიერება. 🔹 ერთ-ერთ წერილში გოგებაშვილი აღნიშნავდა, რომ ილია იყო „სულიერი მამა ერისა“, რომელიც განათლების, ზნეობისა და ეროვნული ღირსების გზით მიუძღვებოდა ქართველ ხალხს. 🔹 იაკობი ხშირად ხაზს უსვამდა ილიას როლს „წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ დაარსებაში და მას უწოდებდა „ერის სინდისსა და გონებას“
ნიკო ნიკოლაძე
ნიკო ნიკოლაძე ილიას მიმართ თავდაპირველად კრიტიკულად იყო განწყობილი, თუმცა მოგვიანებით ღრმად დააფასა მისი მოღვაწეობა. 🔹 თავის მემუარებში („ჩემ პოლიტიკაზე“) ნიკო იხსენებს, როგორ ცდილობდნენ ახალგაზრდები ილიას სახელმწიფო სამსახურის დატოვებასა და ეროვნული საქმის სათავეში ჩაყენებას. „რამდენჯერ დაგვჭირდა დუშეთს ასვლა, რამდენი მეცადინეობა, რომ ილია ჭავჭავაძისთვის სახელმწიფო სამსახურზე ხელი აგვეღებინებინა... და შიგ ჭავჭავაძე ძალდატანებით ქართული საქმის სათავეში ჩაგვეყენებინა“. 🔹 საბოლოოდ, ნიკო მას აღიარებდა როგორც მორალურ ავტორიტეტს, რომელიც საზოგადოებრივ სიკეთეს პირადზე მაღლა აყენებდა.
სერგეი მესხი
სერგეი მესხი, როგორც პუბლიცისტი და ეროვნული მოძრაობის აქტიური წევრი, ილიას ხედავდა საზოგადოებრივი სინდისის მატარებლად. 🔹 ერთ-ერთ წერილში იგი აღნიშნავდა, რომ ილია იყო „სინდისი და გონება იმ ერისა, რომელიც ჯერ კიდევ ეძებდა საკუთარ გზას“. 🔹 1873 წელს მესხმა ილიას წერილთან ერთად გაუგზავნა გიორგი ანდრონიკაშვილის სარწყავი არხის პროექტი და სთხოვა, თავისი აზრი მიეწერა — რაც მიუთითებს ილიას ინტელექტუალურ ავტორიტეტზე და მის გავლენაზე საზოგადოებრივ საკითხებში.
აკაკი წერეთლი
აკაკი წერეთელი ილიას არა მხოლოდ მეგობრად, არამედ სულიერ მეგზურად აღიქვამდა. მისი სიტყვები ხშირად გამოხატავდა ილიასადმი ღრმა პატივისცემას და მის როლს ერის სულიერ ცხოვრებაში.
გრიგოლ ორბელიანი
ორბელიანი ილიას ლიტერატურულ სტილს და ენობრივ კულტურას განსაკუთრებულად აფასებდა, როგორც ეროვნული თვითშეგნების განმამტკიცებელს.
ვაჟა ფშაველა
ვაჟა ილიას ხედავდა როგორც იდეალის მატარებელს — ადამიანს, რომელიც სიტყვას არ ჰყოფდა საქმეს და პირიქით. მისი შეფასებები ხაზს უსვამდა ილიას მორალურ სიმტკიცესა და ეროვნულ პასუხისმგებლობას.